Inleiding

Een veel gestelde vraag betreft de wettelijke eisen m.b.t. periodieke controle van zuurkasten en/of andere afgezogen arbeidsmiddelen in het laboratorium.
Zuurkasten en overige afgezogen arbeidsmiddelen welke personen dienen te beschermen bij het gebruik van risicovolle stoffen vallen onder de ARBO wet. De ARBO wet benoemt deze producten niet maar verplicht de werkgever te voldoen aan de huidige stand der techniek.
Het SZW (arbeidsinspectie) refereert aan de Europese en Nederlandse normen en richtlijnen wat betreft huidige stand der techniek. Verder is e.e.a. in de diverse branches verder uitgewerkt in ARBO catalogi.

Wetgeving normen en richtlijnen

Zijn er wettelijke verplichtingen

     JA !

Afgezogen arbeidsmiddelen vallen onder de ARBO wet. Dit geldt dus ook voor afgezogen arbeidsmiddelen in het laboratorium zoals bijvoorbeeld:
• Zuurkasten
• Biologische veiligheidswerkbanken
• Afgezogen omkastingen
• Puntafzuigingen
• Brandwerende opslagkasten
• Chemicaliënbergruimte
Sommige van deze arbeidsmiddelen worden specifiek genoemd, zoals bijvoorbeeld de brandwerende opslagkasten of radionuclide zuurkasten. Echter, de meest van deze arbeidsmiddelen worden in het geheel niet genoemd en dus ook niet welke controle of welke periodiek. De belangrijkste relevante bepaling in de ARBO wet is dan ook het volgende zinsdeel uit artikel 3;
“gelet op de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening”.

ARBO wet en ARBO Catalogi

Zoals hiervoor al geschreven is er weinig vastgelegd in de informatie/wetgeving betreffende laboratoria en afgezogen arbeidsmiddelen in het laboratorium. Wat informatie is te vinden op infomil en voor radionuclide zuurkasten bij de autoriteit nvs.
Europees EG-verdrag Art. 137 ex 118a EGV richtlijnen
ARBO wet Laatste stand der techniek
ARBO richtlijnen ARBO informatieblad AI-18
Laboratorium https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/activiteitenbesluit/activiteiten/praktijkruimte/
Laboratoria, biolog. agentia https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/activiteitenbesluit/activiteiten/praktijkruimte/voorschriften/
Opslag gevaarlijke stoffen https://www.infomil.nl/onderwerpen/veiligheid/pgs/handleiding-pgs-15/hoofdstuk-3/opslaan-verpakte/
RA-lab https://www.autoriteitnvs.nl/documenten/publicatie/2018/06/01/eisen-voor-radionucliden-laboratorium
Genet. gemod. Organismen https://wetten.overheid.nl/BWBR0035072/2020-04-01#search_highlight0
Verder zijn er nog enkele arbo-catalogi waaraan de aangesloten branches zich dient te conformeren;
MBO https://www.arbocatalogusmbo.nl/praktijklokalen/laboratoria/gevaarlijke-stoffen/#maatregelen
VO https://www.arbocatalogus-vo.nl/lokalen/scheikundelokaal-algemene-eisen/wetgeving/
UNI’s www.vsnu.nl
www.caouniversiteiten.nl
Geaccr. Labs www.fenelab.nl
Agrarisch https://agroarbo.nl/catalogus/veilig-werken-in-het-laboratorium-2/

Normen en richtlijnen

Onderstaand een aantal relevante normen en richtlijnen m.b.t. afgezogen arbeidsmiddelen in het laboratorium.
Luchtbehandeling in laboratoria;
Sinds 2020 is er een Europese richtlijn voor luchtbehandeling in laboratoria;
NVN-CEN_TS 17441
Zuurkasten:
Europese productnorm voor zuurkasten NEN-EN 14175
Nederlandse praktijkrichtlijn; NPR 4500
Biologische veiligheidskasten (BSC’s)
NEN-EN 12469
GMP / GMP-Z
Brandwerende opslagkasten
Publicatiereeks gevaarlijke stoffen, PGS 15
NEN-EN 14470
Europese richtlijnen Puntafzuigingen (Articulated Extraction Arms of AEA’s)
NEN-EN 16598-1
prNEN-EN 16598-2

Samenvatting en aanbeveling

Samenvatting

Afgezogen arbeidsmiddelen zoals zuurkasten vallen onder de ARBO wet
Een jaarlijkse periodiek voldoet aan de ARBO wet is gebruikelijk gelet op de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening. Dit wordt ook zo gehanteerd door de SZW (arbeidsinspectie).
Een jaarlijks periodieke keuring is voorgeschreven in de meest ARBO catalogi.
Een jaarlijkse periodieke keuring is voorgeschreven door de meest fabrikanten.

Aanbeveling

Een jaarlijks periodieke keuring is wettelijk niet verplicht, maar bij het risico waarvoor het betreffende arbeidsmiddel bedoeld is wel gebruikelijk “gelet op de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening”. Het risico en de daaruit volgende noodzaak voor het betreffende arbeidsmiddel volgt uit de RI&E (die dan weer wel verplicht is). Een jaarlijkse periodiek verdient dan ook de aanbeveling.
Indien afgeweken wordt van de een jaarlijkse periodiek verdient het aanbeveling dit goed te onderbouwen.